1594: Reductie van Groningen

Maurits en Willem Lodewijk veroveren Groningen

In een tijd waarin de Spaanse overheerser alle kaarten in handen lijkt te hebben lukt het Maurits en Willem Lodewijk om Groningen te veroveren.
Groningen behoorde vanaf het jaar 1579 tot de Unie van Utrecht en de Republiek der Verenigde Nederlanden. Groningers voelden zich echter niet bepaald Nederlands vanwege de overwegend katholieke neigingen in het land. Een strijd was nabij...
Op 3 maart 1580 bracht Rennenberg, stadhouder van de noordelijke gewesten, de stad terug onder Spaanse invloed. Rennenberg werd hierdoor door Staatsgezinden bestempeld als een verrader. Het was een grote klap voor De Opstand, die pas veertien jaar later zou worden gerevancheerd. Rond 1590 wonnen de Staatsgezinden steeds meer terrein van de Spanjaarden, waaronder Coevorden. Met de bouw van de vesting Bourtange in 1593 werd Groningen volledig van zijn achterland afgesloten.

In de winter van 1593 en 1594 wist Maurits van Nassau (afbeelding) Coevorden te behouden en vol goede moed trokken de Staatse troepen onder zijn leiding naar Groningen. Er werden stromen ingedamd en kanalen aangelegd om het water op strategische wijze als voordeel in te zetten. De vesting was ondanks deze slimme actie echter niet zomaar in te nemen; binnen de stadspoorten waren veel troepen te vinden met genoeg munitie en proviand.
Twee maanden van strijd volgden, waarbij de schade binnen de poorten van de stad gering was. Naar verluidt pestte het Staatse leger de vijandelijke troepen vanuit de loopgraven door een Mariabeeld in de lucht te hijsen en te beschimpen. Als wraak op deze actie zouden verdedigers een kat – die symbool stond voor alles wat slecht is – aan een ladder vast hebben gebonden en deze hebben mishandeld. In de gevechtspauzes werd er echter gemoedelijk onderhandeld tussen legers binnen en buiten de stadsmuren. Dit ging niet om de vrede, maar om goederen; vanuit de stad werd geld gegooid in ruil voor onder andere haring en bier. Na de ruilhandel werd er uiteraard weer vrolijk doorgevochten alsof er niets was gebeurd.
Maurits wist het ravelijn van de Oosterpoort letterlijk te ondermijnen door tunnels te graven en hij liet een grote hoeveelheid kruit onder de Oosterpoort ontploffen. Door de dramatische explosie ontstond een grote doorbraak en kwamen Staatse troepen in direct contact met de soldaten binnen de stadsmuren. De doorbraak zorgde voor grote onrust in de stad, waarop het stadsbestuur besloot onderhandelaars te sturen om de overgave van de stad aan te bieden.
Acht dagen later tekende de stad het Tractaat van Reductie, waarmee het noorden van de Nederlanden van Spaanse invloed werd bevrijd. Willem Lodewijk werd stadhouder en gouverneur van Groningen.

Deel deze pagina